InspiratieCD 5: Feedback geven of vragen?

Ik bedacht me gisteravond dat ik vandaag (5 december) het onderwerp ‘feedback vragen’ wilde introduceren. Als je zo aan het schrijven bent, heb je eigenlijk geen idee of de blogs worden gelezen. Eigenlijk weet ik wel dat dat gebeurt, maar er werd nog niet zo veel gereageerd. En dat voedt dan een beetje de onzekerheid. Vind ik dat heel erg? Nou, dat valt wel mee, ik schrijf ook wel een beetje voor mezelf, dus ik ga wel door. Toch is het fijn om te weten dat lezers worden geïnspireerd. Vanmorgen was ik blij. Er was reactie! Op het blog zelf, maar ook via de mail. Ik hoef dus eigenlijk geen feedback meer te vragen, dit is voor nu wel genoeg om vol energie verder te gaan.

Succes bereiken

Het is fijn om te weten of je succes bereikt met je acties. Dat motiveert om in beweging te blijven. In de zwemles is het daarom goed om opdrachten aan kinderen te geven waarmee ze zelf kunnen checken of ze het goed doen. Dat kan heel simpel zijn: haal een ring van de bodem. Als je dan een ring boven water weet te krijgen, weet je dat je het goed doet. De manier waarop je het doet, is dan (in eerste instantie) van minder belang.

Technieken leren

Bij het leren van de technieken lijkt het minder simpel. Want vaak geven we kinderen aanwijzingen die ze zelf niet goed kunnen controleren. ‘Denk aan je voeten’, ‘buik omhoog’: wanneer is het goed? Voor het antwoord zijn kinderen afhankelijk van de feedback van de lesgever. Je kunt dit aanpassen door te focussen op het effect van de beweging.

Een goede voetenstand leidt, als het goed is, tot beter vooruitkomen in het water. Dus dan kun je zeggen: ‘duw het water weg met je voeten, hoe ver kom je dan zonder te staan’? Je kunt ook een aantal pionnen langs de kant zetten, met een verschillende kleur en dan vragen: ‘tot welke pion kun jij zwemmen zonder te staan?’ Het resultaat is direct zichtbaar. Je kunt ook vragen: ‘probeer eens te zwemmen tot de rode pion of de blauwe pion’. Kinderen zullen dan zelf aan de slag gaan en vaak ook bezig blijven. Het is een uitnodiging om te ontdekken of het gaat lukken.

Door het gat in het zeil

Dit geldt ook voor het oefenen ‘door het gat in het zeil’. Alleen al het zeil in het water hangen en de kinderen dan laten oefenen, kan leiden tot een groot leerresultaat. Het werkt nog beter als je twee zeilen in het water hangt, op verschillende afstanden. Het nodigt direct uit en vaak zul je zien dat kinderen zelfstandig de stap naar het volgende zeil maken (je kunt er ook drie of vier naast elkaar hangen :-)).

Rol van de lesgever

Wat doe je als lesgever om het leerproces positief te beïnvloeden? Vaak geven we feedback. We bepalen dan zelf het moment en de inhoud. We zeggen misschien ‘jammer’ als het niet is gelukt. Of geven tips. Je kunt die tips in de vorm van een nieuwe, uitdagende opdracht geven. Bijvoorbeeld door te zeggen ‘probeer eens goed naar de onderkant van het zeil te kijken, misschien kom je dan wel verder’. Het doel is duidelijk, de opdracht die je geeft nodigt uit om te ontdekken of het gaat lukken.

Zelfgestuurde feedback

Vaak hebben lesgevers de neiging om met feedback fouten te corrigeren. Dat is niet erg motiverend. Een andere optie is om kinderen zélf te laten besluiten wanneer ze feedback willen hebben. Dit wordt zelfgestuurde feedback genoemd. Uit onderzoek blijkt dat er meer leervoordeel is als dit gebeurt. Wat ik zelf leuk vond om te lezen, is dat kinderen vooral feedback vragen als bevestiging dat ze het goed hebben gedaan. Dus als ze zelf geloven dat het goed gaat, dán vragen ze bevestiging van de lesgever.

Ik zie dat al regelmatig spontaan in zwemlessen gebeuren. Kinderen die roepen ‘juf, juf, kijk eens hoe goed ik het kan’ of ‘juf, juf, kijk eens, doe ik het goed?’ Ik begrijp dat helemaal. Je zit als leerling niet te wachten op kritiek, je wilt veel liever horen dat je het goed doet. Dat geeft veel meer vertrouwen en bevestiging. En als je er zelf om mag vragen, dan heb je controle en bepaal je zelf het risico op kritiek.

Uitdaging

Ik denk dat de uitdaging voor ons als lesgevers is om ons wat vaker stil te houden en wat minder feedback te geven. We kunnen wel tips geven in de vorm van een uitdagende opdracht. Waarbij we zorgen dat kinderen zelf kunnen inschatten wanneer ze het al best goed doen. En dan zeggen we: ‘ik hoor het wel als ik je helpen, laat maar weten.’

Durf je deze uitdaging aan? Laat je weten of het werkt?